Blog autorski
Jolanty Szwalbe

Czwartek, Marzec 4, 2021, 20:40 | Brak komentarzy »

3.03.2021

 „ Każdy ma taki świat, jaki widzą jego oczy” - Jose Saramago.

 

Wybrałam  cytat wybitnego portugalskiego pisarza, noblisty jako motto nie bez powodu. Czasy mamy trudne, pandemiczne. Na świecie dzieje się wiele złego, ale na szczęście także dobrego. Tymczasem w serwisach informacyjnych zdecydowanie przeważają złe wiadomości. Tych dobrych brakuje niczym wody na pustyni. Helen Keller amerykańska głuchoniewidoma pisarka przekonywała, że: „Największym nieszczęściem, jakie może spaść na człowieka nie jest to, że urodzi się niewidomym, ale że mając oczy, wciąż nie jest w stanie widzieć”. Niestety, serwowanie złych wiadomości ma swoje uzasadnienie, zwłaszcza, że: „ Nasz świat gwałtownie się pogarsza. Nie ma nic tak ohydnego albo głupiego, co by się nie mogło zdarzyć”- oceniał w swoim czasie W. H. Auden i trudno oprzeć się pokusie by nie odnieść tej oceny do dzisiejszego świata. Co więcej: „Żyjemy w świecie, w którym jeden wariat tworzy wielu wariatów, lecz jeden rozsądny człowiek tylko niewielu rozsądnych” – a to już Georg Christoph Lichtenberg, niemiecki satyryk i aforysta, którego diagnoza z XVIII wieku, dziwnie pasuje do XXI.  

Zawsze uważałam, że każdy zły news powinien być równoważony dobrym. W przeciwnym razie nasza psychika może tego nie wytrzymać. Dlatego potrzeba dziś więcej przekazu o ludziach, którzy świat rozświetlają, a nie zaciemniają, o tych, którzy budują mosty, a nie mury, o tych, którzy jaśnieją dobrocią z daleka niczym szczyty Himalajów. Choć z drugiej strony: „ Dobry człowiek jest jak małe światełko. Wędruje poprzez mroki naszego świata i na swojej drodze zapala zgaszone gwiazdy”- tłumaczył Phil Bosmans. Potrzeba więcej przekazu o dobru ponieważ „ Czujna, cierpliwa i tolerancyjna dobroć sięga o wiele dalej niż rygor i bat”- pouczał święty Jan XXIII nazywany też papieżem uśmiechu.

„ Obym z otwartymi oczami odczytywał księgę, jaką dni moje zapisują! Obym się z niej uczył!” - napisał w duchowym pamiętniku Dag Hammarskjold, szwedzki polityk, swego czasu przewodniczący ONZ. Doskonały negocjator, który rozwiązał pokojowo wiele konfliktów grożących wojną. Ginie w katastrofie lotniczej i dopiero wtedy jego zapiski duchowe ujrzały światło dzienne. Dla polskiego czytelnika są to „ Drogowskazy”, a przetłumaczył je ksiądz Jan Zieja, który specjalnie w tym celu nauczył się szwedzkiego. Zmagania z tłumaczeniem trwały dwa lata. Ale warto było. Przekład księdza Jana został uznany przez firmę szwedzką, która dysponuje prawami wydawniczymi za najlepsze w Europie. Ksiądz Jan Zieja był wielkim człowiekiem, który przez całe życie niósł dobro i je tworzył. Niestety takich księży i takich polityków jak autor „ Drogowskazów” dziś już nie ma.  

Obyśmy zatem z otwartymi oczami odczytywali wszystkie dobre sygnały płynące ze świata, ale też sami takowe wysyłali. Warto wierzyć kanadyjskiej pisarce Lucy Maud Montgomery, która powiedziała że: „ Ten świat ma tak wiele dla nas wszystkich – jeśli tylko mamy oczy, które to widzą, serce, które to kocha i dłonie, które to dla nas zbierają.” I ja jej wierzę.

 

Uśmiechnij się! ( mimo wszystko)

„ Dwaj wysłannicy Baty lecą sprawdzić możliwości sprzedaży w północnej Afryce. Przysyłają do Zlina dwa odmienne telegramy. Pierwszy z nich pisze:

 „ Tutaj nikt nie nosi butów. Żadnej możliwości zbytu. Wracam do domu”

Drugi telegrafuje: „ Wszyscy są bosi. Ogromne możliwości zbytu, przyślijcie buty jak najprędzej”

                                                      Mariusz Szczygieł „ Gottland”


Czwartek, Luty 25, 2021, 23:12 | Brak komentarzy »

23.02.2021

„ Jakże nieopisanie niewinna i dobroczynna jest Natura – słońce, wiatr i deszcz, lata i zimy – ileż dają zdrowia, ileż radości!”  - Henry Thoreau

 

Dzisiaj od rana córka przysłała mi zdjęcie, na którym dwa żurawie przechadzają się po łące przed jej domem. Widok, który napełnił nas obie niewymowną radością. Od razu postanowiłam też, że napiszę dziś o przyrodzie. Zwłaszcza, że trwający od miesięcy lockdown okazał się owszem skuteczny, ale nie w pokonaniu pandemii lecz jako pożywka dla stanów lękowych, depresyjnych, a co najgorsze dla myśli samobójczych. Z tego właśnie powodu 12 lutego powstało nawet nowe ministerstwo - do spraw samotności i izolacji społecznej. W Japonii, żeby była jasność.  

Henry Thoreau, wielki miłośnik przyrody nazywany dziś ojcem ekologii gwarantował, że: „ W najczarniejszą melancholie nie popadnie ten, kto żyje pośród Natury, albowiem znajduje w niej spokój dla swoich zmysłów”. Bezgranicznie wierzył w uzdrowicielską moc przyrody Ludwig van Beethoven, który jedynie pośród niepokalanej natury był w stanie się odrodzić i obmyć duszę. Do grona swoich niezmiennych przyjaciół zaliczał zielone gaje, strzeliste drzewa jak i gęste zarośla. Podkreślał przy tym, że wśród nich nie ma zawiści ani oszustwa. Ileż to razy szeptał:  O, dobroczynny spokoju lasów! Pośród przyrody nie ma też kłamstwa- dodałby szybko Władysław Orkan, który nie miał wątpliwości, że: „ Kłamstwem jest człowiek, ach zaiste….,/ Kłamstwem jest jego świat/ A prawdą jest drzewo strzeliste./ Prawdą są obłoki czyste,/ Prawdą jest kwiat”.

„ W przyrodzie prawda objawia się pod postacią prawa, zaś radość pod postacią piękna”- przekonywał indyjski poeta Tagore, który osiągnął najwyższą doniosłość za jaką w Indiach jest uważany fakt, że człowiek żyje w harmonii z przyrodą. Taki człowiek widzi i czuje więcej. Dla autora „ Pieśni ofiarnych” drzewa były „ niby pragnienia ziemi wspinające się na palce, aby zerknąć do nieba”. Natomiast o deszczu opowiadał: „ Krople deszczu całowały ziemię i szeptały : Matko, jesteśmy twoje stęsknione dzieci, wracamy z nieba”

Każdy z nas ma jakieś pragnienia. Mariusz Zaruski miał wyjątkowe: „ Błogosławione niech będą morza, góry wysokie i wielkie pustynie, albowiem one są źródłem siły”. Był człowiekiem wielu talentów, które szczęśliwie w sobie  odkrywał i rozwijał w pasje: fotograficzną, żeglarską, prozatorską, malarską, wojskową - stopień generała brygady, górską - założyciel Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, pedagogiczną -wychowawca młodzieży, a i to nie wszystkie.

Może warto za przykładem Jana Kasprowicza rozmiłować duszę w cichym szeleście drzew, gdy koronami ich porusza „przecichy wiew”. Albo spróbować jak Adam Mickiewicz: „Uciec z duszą na listek: jak motyl szukać/ Tam domku i gniazdeczka” A „ Czy jest coś cudowniejszego od nieba, które w ciągu dnia jaśnieje pod słońcem, a w nocy jakby było zamieszkałe przez płonące oczy, oświeca ziemię niezliczonymi gwiazdami?”- pytał święty Jan Chryzostom.

Szukajmy kontaktu z przyrodą i nie dajmy się od niej odizolować. W niej znajdziemy spokój, którego w czasie pandemii tak bardzo nam brakuje. Serca, które ją pokochało Natura nigdy nie zdradzi. Przeciwnie będzie naszą przewodniczką od radości do radości, balsamem, który leczy wszelką żałość. A gdy poczujemy się z powodu pandemii lub jakiegoś innego zdruzgotani, koniecznie pomyślmy o wierzbach. Dlaczego? Poeta Julian Ejsmond argumentuje:

 „ Wierzby, urągające wichrom i burzom, wierzby, odradzające się z umarłej na pozór gałęzi, uczą, jak żadne inne drzewo, wiary w nieśmiertelność. (…)Wierzba nie umrze…Jest symbolem życia…Podruzgotana, zgruchotana- zmartwychwstaje…Okaleczony szkielet wykwita bujną zielenią liści….Na przekór złemu losowi!”

Szukajmy kontaktu z przyrodą…

Uśmiechnij się! ( mimo wszystko)

Do lekarza przychodzi starsza pani:

- Boli mnie strasznie w sadzawce.

- Gdzie panią boli?

- No, w sadzawce!

- Niech mi pani pokaże, bo nie rozumiem, o co chodzi.

Starsza pani pokazuje zgięcie rąk i nóg.

- No to panią w stawach boli.

- A czy to panie doktorze, staw a sadzawka nie wszystko jedno?

 


Piątek, Luty 19, 2021, 12:07 | Brak komentarzy »

18.02.2021

„ Bo słońcem, słońcem być trzeba,/By padać na głazy i piargi,/ A nie znać jęku i skargi,/ I zawsze w błękitach żyć nieba.” – Leopold Staff

 

Zaczynam dziś od naszego poety- mędrca, ponieważ bardzo potrzeba większości z nas i to bez względu na wiek takich właśnie słów. Tak myślę. Tym bardziej, że wokół same zakazy, obostrzenia, okrojenia, restrykcje, szlaban, przymus. GŁAZY i PIARGI.  

Trzeba nam dziś pocieszenia i wzmocnienia hartu ducha, wiary w siebie, w życie i w przyszłość. Bo: „ Jeśli zalewasz się łzami, żeś stracił widok słońca, stracisz także i gwiazdy”- uprzedzał indyjski poeta Tagore i dodawał, że: „Zawsze będą istniały przeszkody i opór z zewnątrz, stają się one jednak niebezpieczne dopiero wówczas, kiedy pojawiają się też, przeszkody i opór wewnętrzny”.

Trzeba nam dziś siły takiej, „która w spotkaniu z przeciwnościami staje się coraz czystsza i umacnia się w głębi człowieka, pozwala je przezwyciężyć. Ta, która się buntuje, zużyje się w buncie”- powiedział Albert Schweitzer, z przodków Szwajcar, z urodzenia Niemiec, przybrany syn Afryki, teolog, duchowny luterański do trzydziestego roku życia, a później lekarz. Otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za założenie i prowadzenie szpitala dla tubylców w Lambaréné w Gabonie, który działa do dziś. Wybitny znawca i wykonawca muzyki organowej Bacha. Dawał koncerty niemal do dziewięćdziesiątego roku życia, a honoraria przeznaczał  na utrzymanie szpitala.  „Największy człowiek naszego smutnego świata” -mówił o nim Albert Einstein. Nazywany był też: „człowiekiem tysiąclecia”, „geniuszem XX-wieku”, „trzynastym apostołem” „mędrcem z Lambaréné”. Innymi słowy wielki autorytet w kwestii najważniejszych wartości jakimi powinien się człowiek w życiu kierować. Dziś takich autorytetów niestety już nie ma. Jest za to sytuacja kryzysowa. Jan Józef Szczepański, polski pisarz, zgodnie uważany za wybitny świecki autorytet moralny nie miał wątpliwości, że „sytuacje kryzysowe stanowią test dla autorytetów” . A co jeśli autorytetów brak?

Trzeba nam dziś: „Walczyć! Nie w zemście i nie w nienawiści,/ Lecz jak huragan zrywa strzępy liści,/ By wiosna nową wzrosła latoroślą!/ Walczyć z uciechą, o walczyć z radością[…] Nad własnym bólem ulatać mogilnym:/ Jak dobrze cierpieć, kiedy jest się silnym!- to jeszcze raz Leopold Staff

Trzeba nam dziś: „Przebrnąć! Przerwać! Przebić się!  Bez trwóg!/ Zamienić kulę stóp w skrzydła najlepsze!/ Pruć opory, jak strzała powietrze.”- i jeszcze raz Leopold Staff, który jak przystało na mędrca radzi by: „Nie bacząc, klęska-li czy triumf czeka,/ UWIERZYĆ W ŻYCIE, W LOS, W SIEBIE, W CZŁOWIEKA!"

Zawierzmy zatem poezji, bo jest ona „królewską drogą, która prowadzi nas najdalej”- jak napisał w jednym z wierszy Adam Zagajewski.

Uśmiechnij się! ( mimo wszystko)

A propos otwartych znów teatrów.

Starsze małżeństwo postanowiło pierwszy raz wybrać się do opery. Stoją przy kasie. Przed nimi jakaś para kupuje bilet:

- Tristan i Izolda, dwa bilety poprosimy.

Przychodzi pora na nich.

- Roman i Barbara, dla nas też dwa.

                                      z Dziennika internetowego Krystyny Jandy

 

 


Czwartek, Luty 11, 2021, 20:52 | 1 Komentarz »

10.02.2021

„ Świat kurczy się w smutku, a rozszerza się w radości”- Antoni Kępiński

 

Chcę dziś napisać o radości, choć dzień zaczął się smutno, bo czarnymi ekranami oraz ciszą w eterze, w niezależnych mediach. Wrażenie wstrząsające.  Wszechogarniający smutek. Miał rację nasz wybitny psychiatra i humanista, choć pewnie słowa te wypowiedział w innym kontekście.  

Dla mnie dzisiaj świat skurczył się w smutku nieobejrzanej transmisji z Australian Open ( jestem fanką tenisa od ponad czterdziestu lat), ale też w smutku nieobecnych cyfrowych wydań ulubionych gazet i portali. Od razu też przypomniałam sobie słowa jednego z moich ulubionych poetów Rabindranatha Tagore, który powiedział: „ Tyran chce mieć wolność zabijania wolności, a przy tym zachowania jej dla siebie.”

A teraz już o radości. Afroamerykańska poetka Mai Angelou powiedziała:

„ Nie musisz wytłumiać swoich smutków, ale zawsze powinieneś się starać odzyskać radość” A kto z nas nie ma swoich smutków? Ale ZAWSZE POWINNIŚMY SIĘ STARAĆ ODZYSKAC RADOŚĆ. Dlaczego warto wierzyć autorce „ Wiem dlaczego ptak w klatce śpiewa?”

Dlatego, że: „ Człowiek stworzony jest do radości, radość istnieje dla człowieka”, kto to dziś pamięta o tych słowach świętego Franciszka Salezego?

Dlatego, że radość to: „ Niebo, kiedy nagle w kałuży zaświeci. / Ciepły wiatr / niespodziany, / Co nam wybiega naprzeciw, / I jeszcze: / wcześnie rano chleb, / kiedy słońce w ostrzu noża tuż obok. / I ni stąd, ni zowąd, / twój uśmiech, / mój uśmiech./- a to już Joanna Kulmowa, która widzi radość tam, gdzie inni nie widzą nic. Poetka, ale też autorka sztuk teatralnych dla jednego ze swych bohaterów wymyśliła taką maksymę: „ Gdy ktoś smutków pozbyć się nie może, niech będzie choć w dobrym humorze”. Trudne, ale  wykonalne. Mam to przećwiczone.

Dlatego, że: „ brak radości, czy to wypływający z nieszczęścia, czy po prostu z nudy, jest stanem chorobowym, w którym przygasają inteligencja, odwaga i wielkoduszność.” – uważała Simone Weil. Jeśli zgodzić się z francuską filozofką, że brak radości to stan chorobowy, sprawa wydaje się na tyle poważna, że tu nie jeden, ale trzech lekarzy potrzeba.  Do tego najlepszych na świecie, którymi według Jonathana Swifta są: doktor DIETA, doktor SPOKÓJ i doktor DOBRY HUMOR.

Co prawda pandemia znacznie ograniczyła dostęp do dwóch ostatnich, ale czy dostęp do innych specjalistów jest tym samym łatwiejszy? Konia z rzędem temu, kto dziś dostanie się do takiego specjalisty jakim był Francois Rabelais, szesnastowieczny doktor z poczuciem humoru, zalecający na zgryzotę serca – śmiech, a na niepohamowane gadulstwo żony – głuchotę męża.

A czy wyjątkowo mroźna i śnieżna zima jaka zawitała do nas w tym roku może być powodem do radości? Moim zdaniem TAK. Przecież nie można się smucić czy wręcz obrażać na mróz, że pojawił się w terminie zarezerwowanym dla niego od zawsze. Podobnie ma się rzecz ze śniegiem, czystym, białym, tym niewinnym świętoszkiem, jak nazywał go Wiktor Hugo w „Człowieku śmiechu”. Mnie tegoroczna zima bardzo cieszy. O dzieciach i sprzedawcach sanek nawet nie wspominam. Nareszcie coś normalnego.   

 

Uśmiechnij się! ( mimo wszystko)

A propos lekarzy specjalistów:

„ […] opowieść o doktorze Grendzie – miejscowej wiślanej legendzie – dotyczy grozy nieruchomości wiecznej. Przychodzi do doktora nieszczęśnica i tak zaczyna się uskarżać:

 - Mnie się tak, panie doktorze, porobiło, że jak siądę, to bym tak siedziała, siedziała i siedziała…A jak idę, to bym tak szła, szła i szła…A znowuż jak stoję, to bym tak stała, stała i  stała…

- A  jak ja panią w zadek kopnę, to będzie tak pani leciała, leciała i leciała – odparł Grenda i nie tylko ta riposta dała mu nieśmiertelność.”

                                       Jerzy Pilch „ Drugi dziennik”                                                    


Piątek, Luty 5, 2021, 22:56 | Brak komentarzy »

„ Do wszystkiego, co czynisz potrzeba ci odwagi…” – Ralph Waldo Emerson

 

Życie wymaga od nas odwagi. Bez niej nie ma czynów, którymi przechodzi się do historii, nie ma przekraczania możliwości ludzkich granic, zdobywania tego, co jeszcze nie zdobyte, robienia czegoś po raz pierwszy, ale też powtarzania tego samego niezliczoną ilość razy, kiedy jest taka potrzeba. Bez odwagi nie ma ŻYCIA.

„ Kiedy człowiek boi się coś zrobić, wtedy wie, że żyje. Ale kiedy człowiek nie robi czegoś tylko dlatego, że się boi, to wtedy jest martwy”- napisał William Faulkner. Z kolei Stefan Szuman, twórca pedagogiki kultury i lekarz, mówił wprost, że: „ Człowiek pozbawiony odwagi staje się nędzną kreaturą patrzącą wciąż, czy go nieszczęście gdzieś nie dopadnie. Nie można żyć bez odwagi”.

Eleonora Roosevelt też stawiała na odwagę, mówiąc : „ Z każdym doświadczeniem, dzięki któremu naprawdę stajesz w obliczu strachu i stawiasz mu czoła, zyskujesz siłę, odwagę i pewność siebie. Musisz robić rzeczy, o których myślisz, że nie możesz ich robić.” A Alice Hert-Sommer, czeska pianistka i pedagog, która przeżyła obóz w Teresinie, a zmarła w wieku 101 lat, dodaje:         „ Strach sprawia, że się poddajemy. Odwaga daje nam szansę”

Trudno mi pozbyć się myśli, że czas pandemii jest czasem odwagi, ale też czy nie większego od niej strachu? Że obecna pandemia jest jak olbrzymia, czarna chmura, która zasłoniła nam niemal całe niebo nad głową. Rozpętała się groźna burza.

„ Strach przysiadł jak koń na zadach/ Świat jęczy jak przed porodem./ Ziemia się trzęsie w posadach:/ Zobaczę, co jest pod spodem […]”- napisał w wierszu „ Burza nad głową” nasz wspaniały poeta- mędrzec Leopold Staff. Inny nasz poeta- mędrzec, co więcej noblista, Czesław  Miłosz nie ma wątpliwości czego nam najbardziej potrzeba w życiu, a mianowicie: „ Odwagi potrzeba, męstwa potrzeba, aby oglądać to co jest/ I nie wybuchnąć skargą i nie ubolewać/”. I jeszcze: „ Odwagi potrzeba, męstwa potrzeba, aby codziennie odgarniać ten gruz[…]/ I NIGDY NIE USTAWAĆ W POCHODZIE NADZIEI…/  

Nie ustawajmy zatem w pochodzie nadziei. Niech nie zabraknie nam też  odwagi do codziennej walki z pandemią. Odwagi do walki ze strachem, by nie stać się jego niewolnikiem. Odwagi do uśmiechu, który nic nas nie kosztuje, ale „kiedy świat jest smutny i zły, to mi dopiero odwaga”- powiedziała Małgorzata Musierowicz. A wspaniała poetka afroamerykańska Maya Angelou, która uważała odwagę za najważniejszą spośród wszystkich wartości,  dodaje: „ Możemy niekiedy być łaskawi, hojni, sprawiedliwi i uprzejmi, lecz stałe okazywanie tych zalet wymaga niebywałej odwagi”. Myślę, że każdy z nas może położyć swoją cegiełkę pod budowę czasów nadziei i odwagi, jeśli tylko nie zabraknie nam…odwagi.

No i pocieszajmy się jak kto umie.  A jak kto nie umie, niech pociesza innych – radził Marian Eile, twórca legendarnego „Przekroju”.

Uśmiechnij się! – „ uśmiech jest jak nowa fryzura- zmienia twarz, i nic nie kosztuje”- Marian Eile

   „ Pan Jowialski jest zawsze Panem Jowialskim”

Doktor – Musiał pan za bardzo używać życia. Ile też lat pan dobrodziej sobie liczy?

Pan Jowialski – Tsidzieści sieść.

Doktor – Coooo?

Pan Jowialski – A bo ja zaciąłem żyć dopiero od śmierci żony.

  [ Tekst F. Kostrzewski. „Kurier świąteczny”, 1894, nr 55]              

                              


          
 

 
 
 
(c)2021, All Rights Reserved
Liczba odwiedzin: 94